Nega bu muhim
Energiya samaradorligi energiya tizimiga yuklamani va byudjet xarajatlarini kamaytiradi, chunki binolar, issiqlik tarmoqlari va korxonalardagi yo‘qotishlarni kamaytirish imkonini beradi. Shu bilan birga, elektr energiyasida bozor mexanizmlarini muhokama qilish iste’molchilarning bir qismi uchun tarmoqlar va xaridlar qoidalarini o‘zgartirishni anglatadi, bu esa investitsiyalar va yo‘qotishlarni boshqarishga ta’sir qiladi.
Nima bo‘ldi
- Shavkat Mirziyoyev ijtimoiy obyektlar va turar joy massivlarining energiya samaradorligini oshirish, elektr ta’minoti sohasida bozor mexanizmlarini joriy etish va energoservis kompaniyalari (ESCO) bozorini rivojlantirish bo‘yicha hokimiyat rejalarini o‘rgandi.
- Energoaudit va energiya samaradorligi standartlari bo‘yicha obyektlarni loyihalashda raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni qo‘llash rejalari taqdimot qilindi.
- Sanoatda energiya samaradorligini oshirish, issiqlik ta’minoti tizimini modernizatsiya qilish va infratuzilmani yangilash, shuningdek, raqobatbardosh bozor mexanizmlarini joriy etish va elektr energiyasining ulgurji bozorini shakllantirish bo‘yicha rejalar ko‘rib chiqildi.
Raqamlar va faktlar
- Agentlikka 2030 yilga qadar iqtisodiyotda energiya sarfini kamida 20 foizga, davlat idoralari va ijtimoiy tashkilotlarda 15 foizga qisqartirish vazifasi qo‘yildi.
- Respublikada 30 mingdan ortiq ijtimoiy obyektlar mavjud bo‘lib, investitsiya dasturi doirasida ularning 770 tasi xalqaro moliya institutlarining 264 million dollar mablag‘larini jalb qilgan holda energiya samaradorligi standartlari bo‘yicha modernizatsiya qilinmoqda.
- Sanoatda 142 ta to‘qimachilik korxonasida quyosh panellarini o‘rnatish rejalashtirilgan bo‘lib, 722 mln kVt/soat elektr energiyasi va 693 mlrd so‘m iqtisod qilinishi kutilmoqda.
- Shuningdek, ichimlik suvi tizimidagi 300 ta nasosni modernizatsiya qilish rejalashtirilgan.
- Qozonxonalar va issiqlik tizimlarini modernizatsiya qilish doirasida 400 ta individual issiqlik punktlarini o‘rnatish va kamida 100 km issiqlik tarmoqlarini yangilash ko‘zda tutilgan.
- Har yili 10 mln kVt/soatdan ortiq elektr energiyasi iste’mol qiladigan ulgurji iste’molchilar ro‘yxati tuzildi: ular uchun ulgurji bozorda to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar bo‘yicha soatbay narxlar bo‘yicha xarid qilish taklif etildi.
- Raqobatni rivojlantirish doirasida past kuchlanishli tarmoqlarni xususiy sektorga o‘tkazish rejalashtirilgan: uzatish Samarqand viloyatidan boshlanadi, so‘ngra Andijon, Jizzax, Namangan, Sirdaryo, Toshkent viloyatlari va Toshkent shahriga kengaytirish rejalashtirilgan.
Mohiyat
- ESCO va energiya tejashdan daromad olish mexanizmlarini rivojlantirish investitsiyalar uchun iqtisodiy motivatsiyani shakllantiradi, bunda energiya tejash samarasi investitsiyalarni qaytarish manbaiga aylanadi.
- Past kuchlanishli tarmoqlarni xususiy sektorga o‘tkazish va ulgurji bozor elementlarini ishga tushirish yo‘qotishlar va xaridlarni boshqarish modelini o‘zgartiradi: asosiy e’tibor tarmoqlarga sarmoya kiritish va yirik iste’molchilar uchun moslashuvchan shartnoma mexanizmlariga qaratilmoqda.
