Nega bu muhim
Fond bozori mamlakatda moliya tizimi rivojlanishi va investitsion faollikning muhim indikatorlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Savdolar haqidagi ma’lumotlar qaysi instrumentlar va bozor segmentlari asosiy likvidlikni shakllantirayotganini hamda investor mablag‘lari qayerga yo‘naltirilayotganini ko‘rsatadi. Bitimlar soniga nisbatan hajmlarning yuqoriligi operatsiyalarning yiriklashuvi va yirik o‘yinchilarning faolligidan darak beradi.
Nima bo‘ldi
- 2026-yil fevral oyida “Toshkent” Respublika fond birjasida umumiy qiymati qariyb 1,45 trln so‘mlik 53 mingdan ortiq qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar tuzildi.
- Savdolarning asosiy qismi deyarli barcha hajmni ta’minlagan obligatsiyalar bozoriga to‘g‘ri keldi, aksiyalar bozori esa bitimlar soni bo‘yicha yetakchilik qildi.
- Shu bilan birga, operatsiyalarning katta qismi cheklangan sondagi emitentlar va instrumentlarga, jumladan, bank obligatsiyalari bilan yirik bitimlarga to‘g‘ri kelgan.
- Oy yakunlari bo‘yicha aksiyalar bozorida kapitallashuvning o‘sishi va fond indeksining ijobiy dinamikasi qayd etildi, bu esa ayrim emitentlar pozitsiyalarining mustahkamlanishi va aktivlar qiymatining oshganini ko‘rsatadi.
Raqamlar va faktlar
- Bitimlar soni 53 948 tani tashkil etib, savdolarning umumiy hajmi 1,45 trln so‘mga yetdi.
- Bozorda 64 ta emitent va 3,2 milliarddan ortiq qimmatli qog‘ozlar ishtirok etdi, jami 225 ta instrument savdoga qo‘yildi.
- Savdolarning asosiy hajmini obligatsiyalar bozori shakllantirib, qariyb 1,42 trln so‘mni tashkil etdi, aksiyalar bozorida esa 51 mingdan ortiq bitim qayd etildi.
- Eng yirik bitim 3-fevral kuni amalga oshirilib, qariyb 1 trln so‘mni tashkil etdi va bu oylik umumiy hajmning 69 foizdan ortig‘ini ta’minladi.
- Aksiyalar bozorining kapitallashuvi 7,91 foizga o‘sib, 321,69 trln so‘mga yetdi.
- UCI fond indeksi oy yakunida 7,92 foizga oshib, 843,52 punktni tashkil etdi.
Mohiyat
- Investorlar uchun bu bozorning yuqori darajada konsentratsiyalashganini anglatadi, ya’ni asosiy likvidlik yirik bitimlar va ayrim instrumentlar hisobiga shakllanmoqda.
- Kompaniyalar uchun kapitallashuvning o‘sishi va obligatsiyalar bozoridagi faollik qarz instrumentlari orqali moliyalashtirishni jalb qilish imkoniyatlarini kengaytiradi.
- Regulyator va bozor uchun bu dinamika obligatsiyalar rolini kuchaytirayotganini va fond bozorining bosqichma-bosqich rivojlanayotganini ko‘rsatadi, biroq emitentlar doirasining cheklanganligi saqlanib qolmoqda.
