Nega bu muhim
Ulushli qurilish minglab fuqarolarning manfaatlariga bevosita ta’sir qiladi, chunki u uy-joy qurilishi bosqichida shaxsiy mablag‘larni investitsiya qilish bilan bog‘liq. Ushbu sohada shaffof va qat’iy nazorat qilinadigan mexanizmlarning yo‘qligi firibgarlik va mablag‘larni insofsiz jalb qilish xavfini oshiradi. Tartibga solishni kuchaytirish va javobgarlikni joriy etish huquqiy bo‘shliqlarni qisqartirish va ulushli qurilish ishtirokchilarining himoyalanganligini oshirishga qaratilgan.
Nima bo‘ldi
- O‘zbekiston Adliya vazirligi sohada tartibga solishni kuchaytirish va eskrou-hisob raqamlarini joriy etishga qaratilgan ulushli qurilish to‘g‘risidagi qonun loyihasini taqdim etdi.
- Hujjatda ulush kiritish asosida qurilishga qo‘yiladigan talablarni va mablag‘larni jalb qilish shartlarini buzganlik uchun jinoiy javobgarlikni joriy etish nazarda tutilgan.
- Buning uchun Jinoyat kodeksini qonunda nazarda tutilmagan usulda ulushli kapitalni jalb qilish, shu jumladan shartnomalarni ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazmasdan tuzish bilan bog‘liq yangi 188−2-modda bilan to‘ldirish taklif qilinmoqda.
- Loyihada, shuningdek, zarar belgilangan muddatda to‘liq qoplangan taqdirda, birinchi huquqbuzarlik uchun javobgarlikdan ozod qilish asoslari kiritilmoqda.
- Bundan tashqari, ulush kiritish asosida qurilish sohasidagi axborotni oshkor etmaganlik uchun maxsus vakolatli tashkilotlarga nisbatan ma’muriy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Raqamlar va faktlar
- Ulush kiritish asosida qurilish talablarini birinchi marta buzganlik uchun BHMning 300 baravaridan 400 baravarigacha miqdorda jarima, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.
- Huquqbuzarlik takroran sodir etilganda, oldindan til biriktirilganda, harakatlar guruh bo‘lib sodir etilganda yoki zarar katta miqdorda yetkazilganda sanksiyalar BHMning 400-600 baravarini tashkil etadi, 3 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish, shuningdek muayyan huquqdan mahrum qilish bilan jazolanadi.
- Juda ko‘p miqdorda zarar yetkazganlik yoki uyushgan guruh tomonidan huquqbuzarlik sodir etganlik uchun 5 yildan 7 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan.
- Huquqbuzarlikni birinchi marta sodir etgan va u aniqlangandan keyin 30 kun ichida zararni qoplagan shaxslar jinoiy javobgarlikdan ozod qilinadi.
- Uy-joy qurilishining yagona axborot tizimiga ma’lumotlarni joylashtirmaganlik uchun NBT mansabdor shaxslariga BHMning 70 baravari miqdorida jarima solinadi.
- Ulush kiritish asosida quriladigan obyektlarning loyiha hujjatlariga qonunga xilof o‘zgartirishlar kiritganlik uchun BHMning 100 baravari miqdorida jarima ko‘zda tutilgan.
Mohiyat
- Qonun loyihasi fuqarolarning mablag‘larini noqonuniy jalb qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytiradi va ulushli qurilish bozori ishtirokchilari uchun yanada qat’iy huquqiy asoslarni shakllantiradi.
- Eskrou-hisoblar va jinoiy sanksiyalarning joriy etilishi norasmiy moliyalashtirish sxemalaridan foydalanishni cheklaydi.
- Quruvchilar va vakolatli tashkilotlar uchun bu shaffoflik va tartib-qoidalarga rioya qilish talablarining oshishini, ulushdorlar uchun esa kiritilgan mablag‘larni himoya qilishning qo‘shimcha mexanizmlarini anglatadi.
