Nega bu muhim
Muammoli kreditlar ulushi bank portfellari sifati va moliyaviy tizim barqarorligini aks ettiradi. NPL o‘sishi banklar likvidligiga va ularning iqtisodiyotni kreditlash imkoniyatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Bunday kreditlarning banklar kesimida taqsimlanishi asosiy risklar qayerda jamlanganini ko‘rsatadi. Regulyator uchun bu nazorat va siyosat bo‘yicha qarorlar qabul qilishda muhim ko‘rsatkich hisoblanadi.
Nima bo‘ldi
- Markaziy bank 2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra O‘zbekiston tijorat banklaridagi muammoli kreditlar bo‘yicha ma’lumotlarni e’lon qildi.
- Statistika bank tizimidagi umumiy kreditlar hajmi va muammoli kreditlar ulushini ko‘rsatadi.
- Kredit portfelining asosiy qismi davlat ulushi mavjud banklarda jamlangan.
- Shu bilan birga, muammoli kreditlar darajasi banklar kesimida farqlanadi.
Raqamlar va faktlar
- Bank tizimidagi umumiy kreditlar hajmi 623 286,1 mlrd so‘mni tashkil etdi, shundan muammoli kreditlar — 19 861,3 mlrd so‘m, muammoli kreditlar ulushi taxminan 3,19%ni tashkil etdi.
- Davlat ulushi mavjud banklarda kreditlar hajmi 415 580,7 mlrd so‘mga yetdi, muammoli kreditlar esa 14 295,8 mlrd so‘mni tashkil etib, ulushi taxminan 3,44% bo‘ldi.
- Eng katta muammoli kreditlar hajmi O‘zMilliyBank — 3 070 mlrd so‘m, Agrobank — 2 694 mlrd so‘m va O‘zsanoatqurilishbank — 2 022 mlrd so‘mda qayd etildi.
- Eng past ko‘rsatkichlar Orient Finance Bank — 21 mlrd so‘m, Hamkorbank — 197 mlrd so‘m va Ipak yo‘li Bank — 205 mlrd so‘mda kuzatildi.
- Ro‘yxatda, shuningdek, Asaka Bank — 1 670 mlrd so‘m, Biznesni rivojlantirish banki — 1 100 mlrd so‘m, Mikrokreditbank — 1 003 mlrd so‘m va Kapital Bank — 1 008 mlrd so‘m ham bor.
- Qo‘shimcha ravishda: Xalq banki — 1 026 mlrd so‘m, Aloqa Bank — 640 mlrd so‘m, Turon Bank — 522 mlrd so‘m, TBC bank — 605 mlrd so‘m, Anor Bank — 498 mlrd so‘m va Davr Bank — 279 mlrd so‘m.
Mohiyat
- Banklar uchun bu kredit portfeli sifati ustidan nazoratni kuchaytirish va risklarni boshqarishni takomillashtirish zarurligini anglatadi.
- Biznes esa NPL ustidan nazorat kuchayishi fonida kreditlash shartlarining qat’iylashishiga duch kelishi mumkin.
- Regulyator uchun ko‘rsatkichni boshqariladigan darajada ushlab turish tizimga bosimning oldini olish uchun muhimdir.
- Umuman olganda, joriy daraja sektor barqarorligi saqlanib qolgan holda o‘rtacha risklar mavjudligini ko‘rsatadi.
