Nega bu muhim
Ish haqi haqidagi ma’lumotlar iqtisodiyotning real holati va aholi daromadlari darajasini aks ettiradi. Ko‘rsatkichning o‘sishi biznes faolligi kengayayotgani va asosiy tarmoqlarda mehnatga haq to‘lash oshayotganidan dalolat beradi. Shu bilan birga, hududlar va tarmoqlar o‘rtasidagi tafovut iqtisodiyot qayerda tezroq rivojlanayotgani, qayerda esa cheklovlar saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi. Ish haqi tarkibi qaysi sohalar o‘sish drayveriga aylanayotganini tushunish uchun muhimdir.
Nima bo‘ldi
- Milliy statistika qo‘mitasi O‘zbekistonda 2026-yil yanvar—mart oylaridagi o‘rtacha oylik ish haqi bo‘yicha ma’lumotlarni e’lon qildi.
- Mamlakat bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan oshgan va so‘nggi yillardagi barqaror o‘sish dinamikasini davom ettirgan.
- Shuningdek, hududlar va iqtisodiyot tarmoqlari kesimidagi ma’lumotlar ham taqdim etilgan.
- Statistika daromadlar darajasi va o‘sish sur’atlaridagi tarmoqlar hamda hududlar o‘rtasidagi farqlarni ko‘rsatmoqda.
Raqamlar va faktlar
- Mamlakat bo‘yicha o‘rtacha oylik ish haqi 6,8 million so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilga nisbatan 17,4 foizga oshdi.
- So‘nggi yillarda bu ko‘rsatkich 2022-yildagi 3,4 million so‘mdan 2026-yilda 6,8 million so‘mga yetdi.
- Hududlar orasida ish haqi bo‘yicha yetakchi 11,6 million so‘m (18,8 foiz o‘sish) bilan Toshkent bo‘ldi, undan keyingi o‘rinlarda Navoiy viloyati — 8,4 million so‘m va Toshkent viloyati — 6,1 million so‘m qayd etildi.
- Eng past ko‘rsatkichlar Surxondaryo viloyatida — 4,7 million so‘m va Qashqadaryo viloyatida — 4,6 million so‘mni tashkil etdi.
- Hududlarning aksariyati 5–5,5 million so‘mlik oraliqda joylashdi: Andijon, Buxoro, Xorazm, Sirdaryo viloyatlari va Qoraqalpog‘iston.
Ish haqi bo‘yicha tarmoqlar reytingi:
- Yetakchi uchlikdan 18,5 million so‘m bilan moliya sektori o‘rin oldi, undan keyin axborot va aloqa — 16,5 million so‘m, shuningdek, tashish va saqlash sohasi — 10,7 million so‘m qayd etildi.
- O‘rtacha ko‘rsatkichlar sanoatda — 8 million so‘m, shuningdek, savdo va qurilishda mos ravishda 7,2 million so‘m va 6,4 million so‘mni tashkil etdi.
- Ish haqi bo‘yicha autsayderlar ta’lim sohasi — 4,6 million so‘m va sog‘liqni saqlash sohasi — 4,1 million so‘m bo‘ldi.
- IT va aloqa sohasining ayrim segmentlarida ish haqi 21 million so‘mdan oshadi, moliya sektorida sug‘urta yo‘nalishi 24,3 million so‘mga yetadi, ta’limda esa oliy ta’lim — 10,8 million so‘m, maktabgacha ta’lim — 2,4 million so‘mni tashkil etadi.
Mohiyat
- Xodimlar uchun bu daromadlar oshayotganini anglatadi, biroq hudud va kasbga qarab sezilarli tafovut saqlanib qolmoqda.
- Biznes malakali kadrlarga talab shakllanayotgan, yuqori ish haqi to‘lanadigan sohalarga yo‘naltirilmoqda.
- Davlat uchun bu ma’lumotlar hududlar va ijtimoiy sohalar o‘rtasidagi daromadlarni muvozanatlashtirish zaruratini ko‘rsatadi.
- Iqtisodiyot yuqori maosh to‘lanadigan sohalar — moliya, IT va logistika tomon siljishda davom etmoqda.
