Nega bu muhim
Valyutani tartibga solishdagi o‘zgarishlar operatsiyalarni amalga oshirish qulayligi, investitsiya muhiti va moliyaviy oqimlar shaffofligiga bevosita ta’sir qiladi. Tartib-taomillarning soddalashtirilishi biznes uchun ma’muriy yukni kamaytiradi va kapital bozoridagi ҳисоб-китoblarni tezlashtiradi. Jismoniy shaxslar va investorlar uchun imkoniyatlarning kengaytirilishi moliyaviy tizim jozibadorligini oshiradi. Davlat uchun bu valyuta bozorini yanada liberallashtirish va raqamli vositalar orqali nazoratni kuchaytirish yo‘lidagi qadamdir.
Nima bo‘ldi
- O‘zbekiston Markaziy banki 2026-yil 30-martdagi 10/9-sonli qaror bilan valyuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalariga o‘zgartirishlarni tasdiqladi.
- Hujjat valyuta operatsiyalarini soddalashtirish, kapital bozorini rivojlantirish va moliyaviy jarayonlar shaffofligini oshirishga qaratilgan.
- Yangi normalar jismoniy shaxslar, biznes va xorijiy investorlar uchun imkoniyatlarni kengaytirishni nazarda tutadi.
Raqamlar va faktlar
- Jismoniy shaxslarga fuqaroligidan qat’i nazar, istalgan bank hisobvaraqlaridan bir-biriga notijorat maqsadlarda pul o‘tkazmalarini amalga oshirishga ruxsat berildi.
- Xorijiy fuqarolar investitsiyalar, xayriya va meros bilan bog‘liq ichki valyuta operatsiyalarini amalga oshirish huquqini oldi.
- Yuridik shaxslardan qimmatli qog‘ozlar bilan bog‘liq operatsiyalar uchun valyuta sotib olayotganda endi qo‘shimcha hujjatlar talab etilmaydi — qimmatli qog‘oz emissiyasi to‘g‘risidagi hujjatning o‘zi yetarli.
- Xorijiy investorlar qimmatli qog‘ozlarni sotishdan tushgan mablag‘larni, dividendlar va boshqa daromadlarni o‘z arizasi asosida erkin repatriatsiya qilishi mumkin.
- Valyutani sotib olish va sotish bo‘yicha barcha operatsiyalar, jumladan onlayn bitimlar ham, valyuta operatsiyalari hisobi axborot tizimida (FERUz) majburiy ro‘yxatdan o‘tkaziladi.
- Yuridik shaxslarga valyuta sotib olish uchun berilgan arizalardagi ahamiyatsiz xatolar mavjud bo‘lsa, texnik tuzatishlar kiritishga ruxsat berildi, bu esa tranzaksiyalar rad etilishi xavfini kamaytiradi.
- Jismoniy shaxslar o‘z ҳисобvaraqlaridagi mablag‘lar doirasida cheklovlarsiz naqd xorijiy valyuta olishi mumkin, yuridik shaxslar uchun esa xizmat safarlari va ustav kapitaliga kiritilgan mablag‘larni qaytarish kabi naqd pul berishning aniq maqsadlari belgilandi.
- Banklar valyuta operatsiyalarini markazlashtirilgan tizimda qayd etishi shart, bu esa bozor shaffofligi va nazoratini oshirish imkonini beradi.
Mohiyat
- Biznes uchun bu valyuta operatsiyalarida byurokratiyaning qisqarishi va qimmatli qog‘ozlar bilan ishlashning soddalashishini anglatadi.
- Investorlar uchun mablag‘larni olib chiqish va moliya bozorida иштирок etish bo‘yicha yanada tushunarli sharoitlar yaratilmoqda.
- Fuqarolar uchun pul o‘tkazmalari va valyutadan foydalanish imkoniyatlari kengaymoqda, shu bilan birga operatsiyalar shaffofligi hamda regulyator nazorati kuchaytirilmoqda.
