Nega bu muhim
O‘zbekiston hukumati biznesni nazorat qilish tizimini raqamli formatga o‘tkazishda va davlat organlarining tadbirkorlar faoliyatiga bevosita aralashuvini cheklashda davom etmoqda. Yangi tartib amaldorlar va biznes o‘rtasidagi aloqalarni majburiy qayd etishni joriy etadi, shuningdek, tadbirkorlarni nazorat qilish va himoya qilishning raqamli vositalarini kengaytiradi. O‘zgartirishlar tekshiruvlarni o‘tkazish, davlat xizmatchilari bilan o‘zaro hamkorlik qilish va barcha nazorat tadbirlarini yagona tizimda ro‘yxatdan o‘tkazish tartibiga taalluqlidir.
Nima bo‘ldi
- Prezident “Tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashuvni cheklash va nazorat choralarining shaffofligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmonni imzoladi.
- Hujjatda biznes tekshiruvlarini nazorat qilishning raqamli tizimini ishga tushirish, davlat xizmatchilarining tadbirkorlar bilan aloqalarini majburiy ro‘yxatdan o‘tkazish va “Biznesni himoya qilish” QR-kodini joriy etish nazarda tutilgan.
- Shuningdek, 2026-yil 1-iyuldan “Yagona davlat nazorati” axborot tizimi va uning mobil ilovasini ishga tushirish rejalashtirilgan.
Raqamlar va faktlar
- 2026-yil 1-iyuldan O‘zbekistonda “Yagona davlat nazorati” axborot tizimi va uning mobil ilovasi ishga tushiriladi.
- Tadbirkorlar o‘zlari faoliyat yuritayotgan tumandagi mansabdor shaxslar, jumladan, hokimlar, mahalla raislari, hokim yordamchilari, soliq va profilaktika inspektorlari haqida ma’lumot olishlari mumkin bo‘ladi.
- Davlat xizmatchilarining tadbirkorga rasmiy tekshiruv yoki profilaktik tadbirlarni o‘tkazmasdan tashrif buyurishi, shuningdek, tadbirkorni boshqa joyga chaqirishi tizimda “nazorat chorasi bo‘lmagan xabar” sifatida qayd etiladi.
- Bunday kontaktlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni “Yagona davlat nazorati” tizimiga kiritish majburiy bo‘ladi.
- Agar mansabdor shaxs tekshiruv yoki aloqa to‘g‘risidagi ma’lumotni tizimga kiritmagan bo‘lsa, tadbirkor uni obyekt hududiga kiritmaslik va u bilan muloqot qilmaslik huquqiga ega bo‘ladi.
- Tadbirkorlar uchun “Biznesni himoya qilish” QR-kodi joriy etiladi, u orqali tekshiruvlar va boshqa nazorat tadbirlari o‘tkazilishi qayd etiladi.
- Nazorat organi xodimi tekshiruvni boshlashdan oldin QR-kodni skanerlash orqali tadbirni tizimda ro‘yxatdan o‘tkazishi kerak bo‘ladi.
- Yil davomida bir tadbirkor bilan ikki va undan ortiq marta asossiz aloqaga kirishgan davlat xizmatchilari uchun xizmat tekshiruvlari, ushbu biznesni tekshirishda ishtirok etishni 12 oygacha cheklash yoki tekshirish o‘tkazish uchun maxsus guvohnomani vaqtincha to‘xtatib turish nazarda tutilgan.
- Tekshiruvlarni o‘tkazish qoidalarini muntazam ravishda buzgan mansabdor shaxslar “Insofsiz inspektorlar reyestri”ga kiritiladi.
- 2026-yil 1-iyuldan boshlab tadbirkorlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishda ular uchun “Yagona davlat nazorati” tizimida avtomatik ravishda shaxsiy kabinetlar ochiladi.
Mohiyat
- Tadbirkorlar uchun o‘zgarishlar davlat organlari bilan o‘zaro munosabatlarning yanada rasmiylashtirilgan va raqamli tizimiga o‘tishni anglatadi.
- Tekshiruvlar va mansabdor shaxslar bilan aloqalar yagona ma’lumotlar bazasida qayd etiladi, biznes esa tizimda tadbir rasmiy ro‘yxatdan o‘tkazilmagan taqdirda o‘zaro hamkorlikni rad etish huquqiga ega bo‘ladi.
- Davlat uchun yangi mexanizmlar nazorat organlarining harakatlarini markazlashgan holda kuzatish va biznes bilan norasmiy aloqalar hajmini kamaytirish imkonini beradi.
- Shu bilan birga, hokimiyat nazorat tartib-taomillarini raqamlashtirishni kuchaytirmoqda va inspektorlar faoliyatini monitoring qilish vositalarini kengaytirmoqda.
