Nega bu muhim
O‘zbekiston sun’iy intellekt va raqamli iqtisodiyotni kelajakdagi iqtisodiy o‘sishning asosiy tayanchlaridan biriga aylantirib, ularni rivojlantirishni jadallashtirmoqda. Hokimiyat bir vaqtning o‘zida raqamli infratuzilmani kengaytirmoqda, IT-biznesni qo‘llab-quvvatlashni kuchaytirmoqda va soha uchun yangi kadrlarni tayyorlamoqda. Sun’iy intellektni davlat boshqaruvi, sanoat, tibbiyot va transportga joriy etish bo‘yicha yirik rejalar raqamlashtirish mamlakatning asosiy iqtisodiy siyosatiga asta-sekin aylanib borayotganini ko‘rsatmoqda.
Nima bo‘ldi
- Shavkat Mirziyoyev sun’iy intellekt va raqamlashtirish sohasidagi islohotlar hamda ustuvor vazifalarga bag‘ishlangan taqdimot bilan tanishdi.
- Yig‘ilishda sun’iy intellekt infratuzilmasini rivojlantirish, iqtisodiyotga raqamli yechimlarni joriy etish, startaplarni qo‘llab-quvvatlash, IT-kadrlar tayyorlash va telekommunikatsiya infratuzilmasini kengaytirish masalalari muhokama qilindi.
- Hokimiyat 130 dan ortiq davlat ma’lumotlar bazasini tizimlashtirish, sog‘liqni saqlash, transport, qishloq xo‘jaligi va sanoatda AI-loyihalarni rivojlantirish, shuningdek hududlarda yangi IT-infratuzilma obyektlarini yaratish rejalarini taqdim etdi.
- Alohida e’tibor IT-xizmatlarni mahalliylashtirish, kiberxavfsizlik va raqamli ta’limni rivojlantirishga qaratildi.
Raqamlar va faktlar
- “Uzbekistan – 2030” strategiyasida IT-xizmatlar va dasturiy mahsulotlar eksportini 5 milliard dollarga yetkazish, IT sohasida 300 ming nafar yosh bandligini ta’minlash va mamlakatni BMT Elektron hukumat indeksining top-30 taligiga olib chiqish vazifasi belgilangan.
- So‘nggi besh yilda raqamli texnologiyalar sohasidagi yalpi qo‘shilgan qiymat yiliga o‘rtacha 24,8 foizga o‘sdi, bu mamlakat YAIM o‘sish sur’atidan 3,5 barobar yuqori.
- Axborot va aloqa sohasida bandlar soni 2017-yildagi 64,3 ming nafardan 108,8 ming nafarga yetdi.
- O‘zini o‘zi band qilganlar soni 10 ming nafardan 181 ming nafargacha oshdi.
- Bugungi kunda IT sohasida 11,9 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda, shundan qariyb 1,4 mingtasi xorijiy kapital ishtirokida tashkil etilgan.
- Sun’iy intellekt sohasida qariyb 100 ta amaliy loyiha va 200 dan ortiq pilot tashabbus amalga oshirilmoqda.
- Olmaliq KMKning 3-mis boyitish fabrikasida sun’iy intellektni joriy etish energiya sarfini 10 foizga, tannarxni 15 foizga qisqartirib, mehnat unumdorligini 10 foizga oshirish imkonini berdi.
- Sun’iy intellekt infratuzilmasini rivojlantirish uchun 24 million dollarlik GPU-klaster tashkil etildi.
- Yil oxirigacha hisoblash quvvatlarini yana 45 million dollarlik uskunalar hisobiga kengaytirish rejalashtirilgan.
- Hokimiyat AI-modellar va raqamli xizmatlarni joriy etish uchun sog‘liqni saqlash, transport, energetika, qishloq xo‘jaligi, bojxona va soliq tizimidagi 130 dan ortiq ma’lumotlar bazasini tizimlashtirishni rejalashtirmoqda.
- Mamlakatda 950 ta startap faoliyat yuritmoqda — bu o‘tgan yilga nisbatan 37,5 foizga ko‘p.
- Venchur fondlar soni 22 taga yetdi, startap-ekotizim qiymati 4,3 milliard dollarga baholanmoqda, jalb qilingan investitsiyalar hajmi esa 132 million dollarni tashkil etdi.
- IT yo‘nalishidagi prezident startaplar tanlovi mukofot jamg‘armasi 5 million dollargacha oshirildi. Sun’iy intellekt bo‘yicha tanlovlar uchun yana 1 million dollar ajratiladi.
- Shuningdek, besh yo‘nalish bo‘yicha “President AI Award” mukofotini ta’sis etish taklif qilinmoqda.
- Samarqand, Namangan, Sirdaryo va Buxoroda “IT Park”ning yangi filiallarini ochish rejalashtirilgan.
- Nurafshonda 7,3 gektar hududda oltita yuqori texnologiyali laboratoriya, 200 GPUli hisoblash markazi, startap-kampus va tijoratlashtirish markazini o‘z ichiga olgan R&D-markaz barpo etiladi.
- Loyiha qiymati 200 million dollarni tashkil etadi, uni amalga oshirish muddati 2027–2031-yillar etib belgilangan.
- “5 million sun’iy intellekt yetakchilari” dasturi doirasida 1 milliondan ortiq kishi boshlang‘ich ta’limdan, 300 mingdan ortig‘i o‘rta darajadagi kurslardan, 1,5 ming mutaxassis esa professional tayyorgarlikdan o‘tdi.
- Mamlakat maktablarining 69 foizida Wi-Fi zonalari umuman mavjud emas, qariyb 5 mingta kompyuter sinfi ma’nan eskirgan deb topilgan, yana 2 mingta maktabda esa kompyuter sinflari umuman yo‘q. 2030-yilgacha hokimiyat 16 mingta kompyuter sinfini yangilash va maktablarni bepul Wi-Fi bilan ta’minlashni rejalashtirmoqda.
- Aholi punktlarining telekommunikatsiya xizmatlari bilan qamrovi 41 foizdan 98 foizga yetdi, internetning umumiy o‘tkazuvchanlik quvvati esa 65 barobar oshib, soniyasiga 4,4 ming gigabitga yetdi.
- 2026-yilda telekommunikatsiya bozori hajmini har yili kamida 10 foizlik o‘sish bilan 27,5 trillion so‘mga yetkazish rejalashtirilgan.
Mohiyat
- IT sohasi uchun bu rejalar infratuzilma, hisoblash quvvatlari va kadrlar tayyorlashga davlat investitsiyalarining yanada oshirilishini anglatadi.
- IT Park tarmog‘ining kengayishi, yangi AI-tanlovlarning yo‘lga qo‘yilishi va venchur bozorining o‘sishi mamlakat ichidagi startaplar hamda texnologik kompaniyalar uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratadi.
- Umuman iqtisodiyot uchun raqamlashtirish sanoat, transport, tibbiyot va davlat boshqaruvida unumdorlikni oshirish hamda xarajatlarni kamaytirish vositasiga aylanib bormoqda.
- Shu bilan birga, hokimiyat raqamli infratuzilma, kiberxavfsizlik va davlat IT-xaridlari ustidan nazoratni kuchaytirib, dasturiy yechimlarni mahalliylashtirish va o‘z texnologik bozorini rivojlantirishga urg‘u bermoqda.
