Nega bu muhim
“Quyoshli uy” dasturi doirasidagi to‘lovlar hajmining o‘sishi O‘zbekistonda uy quyosh panellari asta-sekin aholi uchun qo‘shimcha daromad manbaiga aylanib borayotganini ko‘rsatadi. Subsidiyalar oluvchilar soni va tarmoqqa yetkazib berilayotgan elektr energiyasi hajmining oshishi taqsimlangan generatsiya kengayayotganini va an’anaviy energetika tizimiga tushadigan yuk kamayishini anglatadi. Shu bilan birga, dastur aholisi va biznesi muqobil energetikaga faolroq sarmoya kiritayotgan hududlarda quyosh panellariga bo‘lgan talabni rag‘batlantirmoqda.
Nima bo‘ldi
- 2026-yil yanvar–mart oylarida uy quyosh fotoelektr panellari orqali umumiy tarmoqqa elektr energiyasi yetkazib bergani uchun 45,2 ming nafar O‘zbekiston fuqarosi subsidiya oldi, deya xabar berdi Soliq qo‘mitasi.
- 2025-yilning mos davriga nisbatan to‘lov oluvchilar soni 3,5 barobarga oshdi.
- “Quyoshli uy” dasturi ishtirokchilarining eng katta soni mart oyida qayd etildi — 44,7 ming kishi.
Raqamlar va faktlar
- 2026-yilning birinchi choragida “Quyoshli uy” dasturi bo‘yicha subsidiyalarning umumiy hajmi 73,98 milliard so‘mni tashkil etdi.
- O‘tgan yilning yanvar–mart oylariga nisbatan to‘lovlar hajmi 9 barobardan ortiq oshdi.
- Subsidiyalar hajmi bo‘yicha Buxoro viloyati yetakchilik qildi — 16,53 milliard so‘m, bu mamlakat bo‘yicha jami to‘lovlarning 22,3 foiziga teng.
- Ikkinchi o‘rinni Xorazm viloyati egalladi — 13,29 milliard so‘m.
- Shu bilan birga, mart oyida hudud oylik to‘lovlar bo‘yicha birinchi o‘ringa chiqdi — 9,37 milliard so‘m, Buxoro viloyatida esa bu ko‘rsatkich 9,32 milliard so‘mni tashkil etdi.
- Qashqadaryo viloyati 9,1 milliard so‘m bilan uchinchi o‘rinni egalladi, shundan 4,94 milliard so‘mi mart oyiga to‘g‘ri keldi.
- Eng yirik to‘lovlar qayd etilgan beshta hudud qatoriga Qoraqalpog‘iston — 7,63 milliard so‘m va Navoiy viloyati — 5,97 milliard so‘m ham kirdi.
- Buxoro viloyati o‘tgan yilga nisbatan subsidiyalar hajmi bo‘yicha eng yuqori o‘sishni ko‘rsatdi — 23,8 barobar.
- Eng yuqori o‘sish sur’atlari kuzatilgan hududlar qatorida Qashqadaryo viloyati — 18,9 barobar va Samarqand viloyati — 12,5 barobar ham qayd etildi.
Mohiyat
- Aholi uchun dastur nafaqat elektr energiyasi xarajatlarini kamaytirish, balki ortiqcha energiyani tarmoqqa sotish orqali qo‘shimcha daromad olish imkoniyatiga ham aylanmoqda.
- Hududlarda to‘lovlarning faol o‘sishi uy quyosh stansiyalariga qiziqish yirik shaharlardan tashqariga chiqib, mintaqaviy energiya bozorining muhim omiliga aylanayotganini ko‘rsatadi.
- Energetika tizimi uchun bu, ayniqsa quyoshli va qishloq xo‘jaligi hududlarida, taqsimlangan generatsiya ulushining bosqichma-bosqich oshishini anglatadi.
- Shu bilan birga, subsidiyalar hajmining oshishi quyosh energetikasi uskunalari va ularni o‘rnatish xizmatlariga bo‘lgan talabning yanada ortishiga olib kelishi mumkin.
