Nega bu muhim
O‘zbekiston Milliy bankining 2025-yildagi moliyaviy natijasi bankning daromadlilik va daromadlar/xarajatlar tarkibi nuqtayi nazaridan yilni aktivlar o‘sishi fonida qanday o‘tkazayotganini ko‘rsatadi. Operatsion xarajatlarning deyarli yarmi ish haqiga to‘g‘ri kelishi alohida ahamiyatga ega: bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri «boshqaruv xarajatlari»ni aks ettiradi va bank faoliyati samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi. Kredit-lizing portfeli va zaxiralar bo‘yicha tafsilotlar, shuningdek, kreditlash balansning qancha qismini egallashini va bank ehtimoliy yo‘qotishlardan qanday sug‘urtalanishini tushunishga yordam beradi.
Nima bo‘ldi
- O‘zbekiston Milliy banki 2025-yil yakuni bo‘yicha hisobotini Yagona korporativ axborot portalida e’lon qildi va 1,91 trillion so‘m sof foyda ko‘rganini ma’lum qildi, bu o‘tgan yilga nisbatan 11 foizga ko‘pdir.
- Hujjatda ko‘rsatilishicha, bank aktivlari yil davomida 144,75 trln so‘mgacha o‘sgan va ularning asosiy qismini sof kredit-lizing operatsiyalari tashkil etgan.
- Shuningdek, bank daromadlar va xarajatlar tarkibini, IV chorakdagi alohida aktivlar dinamikasini va mehnatga haq to‘lash xarajatlari miqdorini oshkor qildi.
Raqamlar va faktlar
- 2025-yil yakunlari bo‘yicha sof foyda 1,91 trillion so‘mni tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 11 foizga (yoki 196,84 milliard so‘mga) ko‘pdir.
- Bank tomonidan to‘lanishi lozim bo‘lgan foyda solig‘i summasi 386,30 mlrd so‘m miqdorida ko‘rsatilgan.
- Hisobot davrida bank aktivlari 144,75 trln so‘mni tashkil etib, yil boshiga nisbatan 6,7 foizga o‘sdi.
- Aktivlarning 68,7 foizi 99,44 trln so‘mlik sof kredit-lizing operatsiyalari hissasiga to‘g‘ri keldi.
- Kreditlar va lizing bo‘yicha ehtimoliy yo‘qotishlarni qoplash zaxirasi 5,94 trln so‘mni tashkil etdi.
- Hisobot davrida bankning asosiy vositalari 1,71 trln so‘mni tashkil etdi.
- Kredit hisobvaraqlari bo‘yicha sotib olingan boshqa aktivlar qiymati 1,01 trln so‘mni tashkil etdi.
- 2025-yilning to‘rtinchi choragida qimmatli qog‘ozlar hajmi 7,27 trln so‘mdan 8,63 trln so‘mga (o‘sish 1,36 trln so‘mga yoki 18,8 foizga) oshdi.
- Qimmatbaho metallar, tangalar va toshlar hajmi 35 ming so‘mdan 23,00 mlrd so‘mga oshdi.
- 2025-yilda foizli daromadlar 17,54 trln so‘mni, foizsiz daromadlar 11,43 trln so‘mni tashkil etdi.
- Yil davomida foizli xarajatlar 11,75 trln so‘mni, foizsiz xarajatlar 1,20 trln so‘mni tashkil etdi.
- Jami operatsion xarajatlar 2,76 trln so‘m miqdorida ko‘rsatilgan.
- Ish haqi (va unga tenglashtirilgan to‘lovlar) xarajatlari 1,35 trln so‘mni yoki jami operatsion xarajatlarning 48,8 foizini tashkil etdi.
Mohiyat
- Aktivlar tarkibida kredit-lizing operatsiyalarining ustunligi va 5,94 trln so‘mlik zaxiraning mavjudligi portfel sifati va zaxira siyosati barqarorlikning asosiy omillari bo‘lib qolayotganini ta’kidlaydi.
- Qimmatli qog‘ozlar hajmining o‘sishi va to‘rtinchi chorakda qimmatbaho metallar/tangalar/toshlar toifasining keskin o‘sishi yil oxirida aktivlar tarkibida alohida moddalar sezilarli darajada o‘zgarganligini ko‘rsatmoqda.
