Nega bu muhim
Xulq-atvor iqtisodiyoti markaziy banklar va davlat institutlari tomonidan fuqarolarning moliyaviy xatti-harakatlarini tahlil qilish hamda iqtisodiy siyosat samaradorligini oshirish uchun tobora faol qo‘llanilmoqda. O‘zbekiston uchun bunday hamkorlik qarz oluvchilarning kechikish sabablari, moliyaviy odatlari va qarorlarini o‘rganish bo‘yicha xalqaro metodikalardan foydalanish imkonini beradi. Eksperimental yondashuvlar va xulq-atvor omillari tahlilidan foydalanish banklar hamda regulyatorga kreditlash mexanizmlari va muammoli qarzlarni kamaytirish choralarini yanada aniq ishlab chiqishda yordam berishi mumkin.
Nima bo‘ldi
- O‘zbekiston Markaziy banki va Yevropaning Behavioral Public Policy and Economics GmbH konsalting kompaniyasi o‘rtasida qo‘shma tadqiqotlar sohasida hamkorlik memorandumi imzolandi.
- Hamkorlik xulq-atvor iqtisodiyoti va eksperimental tadqiqotlar sohasidagi loyihalarni amalga oshirishni nazarda tutadi.
- Hozirda tomonlar qarz oluvchilarning to‘lov xulq-atvoriga ta’sir qiluvchi omillar va xulq-atvor to‘siqlarini aniqlashning ikkinchi bosqichida bo‘lgan kreditlarni qaytarish intizomini birgalikda o‘rganmoqda.
Raqamlar va faktlar
- Hamkorlik doirasida Markaziy bank va Behavioral Public Policy and Economics GmbH xulq-atvorga asoslangan iqtisodiy yondashuvlar hamda eksperimental tadqiqotlarni qo‘llash bilan bog‘liq qo‘shma loyihalarni ishlab chiqishni rejalashtirmoqda.
- Dastlabki yo‘nalishlardan biri kreditlarni qaytarish intizomini o‘rganish bo‘ldi.
- Hozirda loyiha ikkinchi bosqichda. Ushbu bosqichda diagnostik tadqiqot o‘tkaziladi, asosiy xulq-atvor to‘siqlari aniqlanadi va muammoning chuqur tahlili amalga oshiriladi.
- Tadqiqot yakunlari bo‘yicha Markaziy bank va tijorat banklari uchun davlat siyosatiga oid amaliy tavsiyalar tayyorlash rejalashtirilgan.
- Mazkur kompaniya xulq-atvor iqtisodiyoti, qaror qabul qilish va o‘yinlar nazariyasiga ixtisoslashgan. Tashkilot 20 dan ortiq mamlakatda 30 dan ortiq loyihani amalga oshirgan.
- Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, uning faoliyati davlat siyosati sohasida amaliy yechimlar ishlab chiqish uchun Nobel mukofoti bilan taqdirlangan ilmiy yondashuvlarni qo‘llashga qaratilgan.
Mohiyat
- Bank sektori uchun ushbu tadqiqot qarz oluvchilar bilan ishlash yondashuvlarini o‘zgartirish va muddati o‘tgan qarzdorlik darajasini kamaytirish uchun asos bo‘lishi mumkin.
- Moliyaviy ko‘rsatkichlarni standart baholash o‘rniga, to‘lovlar bo‘yicha qaror qabul qilishda mijozlarning xatti-harakatlari sabablari va modellariga e’tibor qaratiladi.
- Tijorat banklari tadqiqot natijalaridan qarz oluvchilar bilan ishlashning yangi vositalarini ishlab chiqish va to‘lov intizomini oshirish uchun foydalanishi mumkin bo‘ladi.
- Regulyator uchun esa bu moliyaviy xizmatlar iste’molchilarining haqiqiy xatti-harakatlarini tahlil qilish asosida yanada aniq moliyaviy siyosat choralarini joriy etish imkoniyatini beradi.
