Nega bu muhim
O‘zbekistonning Yaqin Sharq bo‘yicha xalqaro tashabbusga qo‘shilishi mamlakatning yirik muzokara formatlaridagi tashqi siyosiy ishtirokini oshiradi va uning xalqaro koalitsiyalardagi roliga ta’sir qilishi mumkin. Ta’sischi davlatning yangi tuzilmadagi maqomi shunchaki “taklif bo‘yicha” ishtirok etishdan ko‘ra yuqori darajadagi majburiyatlar va siyosiy mas’uliyatni anglatadi. Toshkent uchun bu nufuz va diplomatik mavqe masalasi hamdir: BMT Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyasi bilan ma’qullangan mexanizmda ishtirok etish tashabbusni rasman xalqaro huquqiy doiraga bog‘laydi.
Nima bo‘ldi
- Shavkat Mirziyoyevga AQSH prezidenti Donald Trampdan Yaqin Sharqda tinchlikni mustahkamlash va mojarolarni hal qilish bo‘yicha xalqaro tashabbusga qo‘shilish uchun rasmiy taklifnoma keldi, deb xabar qildi davlat rahbari matbuot xizmati.
- Xabarda aytilishicha, tashabbusning asosiy elementi yangi xalqaro tuzilma sifatida Tinchlik kengashini tuzish bo‘lib, O‘zbekistonga unga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilish taklif qilingan.
- Shavkat Mirziyoyev Donald Trampga javob maktubi yo‘llab, unda O‘zbekiston kengashga qo‘shilishga tayyorligini bildirgan.
Raqamlar va faktlar
- Xabarda aytilishicha, bu tashabbus 2025-yil 29-sentyabrda e’lon qilingan G‘azodagi mojaroni to‘xtatish bo‘yicha kompleks rejaga asoslangan.
- Ta’kidlanishicha, reja jahon yetakchilari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan va BMT Xavfsizlik Kengashining 2025-yil 17-noyabrdagi 2803-sonli rezolyutsiyasi bilan tasdiqlangan.
- Uzoq muddatli tinchlik, barqarorlik va xavfsizlikni shakllantirish uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishga tayyor davlatlarni birlashtirish uchun yangi xalqaro tuzilma — Tinchlik kengashini tuzish tashabbusning asosiy elementi sifatida qayd etildi.
- O‘zbekistonga Tinchlik kengashiga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilish taklif etildi.
- Matbuot xizmati xabariga ko‘ra, Shavkat Mirziyoyev Donald Trampga O‘zbekiston kengashga qo‘shilishga tayyorligi to‘g‘risida javob maktubi yo‘llagan.
Mohiyat
- O‘zbekiston uchun Tinchlik kengashiga ta’sischi maqomida kirishga rozilik “kuzatuv” darajasida emas, balki aniq majburiyatlar va muntazam hamkorlik kutilayotgan format darajasida ishtirok etishni mustahkamlaydi.
- Bu Toshkentning asosiy ishtirokchilar bilan aloqalaridagi diplomatik vositalarini kengaytirishi mumkin, ammo shu bilan birga tashabbusning o‘zi atrofidagi vaziyatning rivojlanishiga va uning boshqa mamlakatlar tomonidan qabul qilinishiga sezgirlikni oshiradi.
- Mamlakat ichida bu O‘zbekistonning xavfsizlik va vositachilik masalalarida xalqaro rolini kuchaytirish sifatida qabul qilinadi.
