Nega bu muhim
Ликвидность акций считается одним из ключевых показателей состояния фондового рынка, поскольку отражает активность торгов и интерес инвесторов к биржевым инструментам. Рост числа высоколиквидных бумаг обычно означает увеличение оборотов, расширение круга участников рынка и более высокую возможность быстро покупать или продавать активы без сильного влияния на цену. Одновременно сокращение доли низколиквидных инструментов показывает постепенное оживление торговой активности на рынке капитала Узбекистана.
Nima bo‘ldi
- 2026-yil aprel oyi yakunlariga ko‘ra, birja kotirovka varag‘iga kiritilgan 121 ta aksiyaning likvidligi baholandi.
- Tahlil natijalariga ko‘ra, 38 ta vosita yuqori likvidlik toifasiga, 22 tasi o‘rtacha likvidlik toifasiga va 61 tasi past likvidlik toifasiga kiritildi.
- O‘tgan yilga nisbatan yuqori likvidli aksiyalar soni 36 foizga, bozorning o‘rtacha likvidlik darajasi esa mart oyiga nisbatan 8 foizga oshdi.
Raqamlar va faktlar
- Likvidlikni baholashda bitimlar hajmi va soni, savdolarda ishtirok etgan birja a’zolari soni hamda tuzilgan bitimlar bilan savdo kunlari soni hisobga olindi.
- Tahlil qilingan 121 ta vositadan 38 tasi yoki 31 foizi yuqori likvidlik toifasiga kiritildi.
- Yana 22 ta vosita yoki 19 foizi o‘rtacha likvidlik toifasiga kirdi. 61 ta aksiya past likvidli deb topildi, bu jami instrumentlarning 50 foizini tashkil etadi.
- O‘tgan yilning shu davriga nisbatan yuqori likvidli instrumentlar soni 36 foizga oshgan bo‘lsa, past likvidli instrumentlar soni 10 taga kamaydi. 2026-yilning mart oyiga nisbatan past likvidli aksiyalar soni yana 2 taga kamaydi.
- 2026-yil aprel oyida 13 ta vosita eng yuqori likvidlik ko‘rsatkichini — 12 ballni qo‘lga kiritdi.
- Taqqoslash uchun, 2025-yil aprel oyida bunday natija faqat 7 ta vositaga to‘g‘ri kelgan. Likvidlik ko‘rsatkichi 11 ball bo‘lgan aksiyalar soni 11 tani tashkil etdi, bu mart oyidagi darajadan deyarli to‘rt baravar yuqori.
- Bozorning o‘rtacha likvidlik ko‘rsatkichi mart oyiga nisbatan 8 foizga, yuqori likvidli qog‘ozlar orasida esa 14 foizga o‘sdi.
- So‘nggi ikki oy davomida O‘zRTXB, O‘zsanoatqurilishbank, Ipoteka-bank, Hamkorbank, O‘zmetkombinat, Qizilqumsement, Chilonzor buyum savdo majmuasi va Uzbekinvest aksiyalari yuqori likvidlik darajasini saqlab qolmoqda.
- 61 ta past likvidli instrumentdan 58 tasi savdolarda amalda ishtirok etmadi.
Mohiyat
- Investorlar uchun likvid qog‘ozlar sonining ko‘payishi savdo qilish imkoniyatlarining kengayishi va narxlarning keskin o‘zgarishisiz pozitsiyalarga osonroq kirish va chiqishni anglatadi.
- Likvidlikning oshishi, shuningdek, odatda bozorni yirik ishtirokchilar va institutsional investorlar uchun yanada jozibador qiladi.
- O‘zbekiston fond bozori uchun joriy dinamika savdo faolligi va birja vositalariga qiziqishning asta-sekin ortib borayotganini ko‘rsatmoqda.
- Shu bilan birga, savdolarda deyarli ishtirok etmaydigan aksiyalar ulushining yuqoriligi bozorning bir qismi investorlar uchun hali ham jozibador emasligini ko‘rsatadi.
- Maksimal likvidlik bahosiga ega bo‘lgan qog‘ozlar sonining o‘sishi ham savdolarning eng faol va taniqli emitentlar atrofida asta-sekin to‘planayotganini ko‘rsatadi.
